Tijdens de behandeling van de begroting voor 2027 op donderdag 5 november 2026 heeft Progressief Bernheze haar algemene beschouwingen uitgesproken. Daarin maken we duidelijk waar wij voor staan en welke keuzes volgens ons nodig zijn voor de toekomst van Bernheze.
We pleiten voor voldoende betaalbare woningen in alle dorpen, een groene en biodiverse leefomgeving en bestaanszekerheid voor iedereen. Ook kondigen we voorstellen aan om deze ambities kracht bij te zetten.
Lees hieronder onze volledige algemene beschouwingen.
Voorzitter, college, collega-raadsleden en inwoners van Bernheze,
Vanavond spreken wij als partijen onze algemene beschouwingen uit over de begroting voor 2027 en de meerjarenbegroting tot en met 2030. Maar vanavond kijken we ook voorbij de cijfers en tabellen. Het gaat hier fundamenteel over de koers van Bernheze. Aan de basis van deze cijfers ligt immers een nieuw bestuursprogramma. Dát programma bepaalt: wat vinden we met elkaar belangrijk? Waar mag het geld naartoe gaan? Welke waarden stellen we centraal?
Voor Progressief Bernheze is die koers helder: wij kiezen voor onvoorwaardelijke bestaanszekerheid, voor echte vooruitgang én voor de politieke moed om keuzes te maken die vandaag nodig zijn voor het Bernheze van morgen.
Op papier sluit de begroting voor 2027. maar de structurele tekorten die vanaf 2028 op ons afkomen en de voelbare stijging van de lokale lasten dwingen ons tot scherpe keuzes. Waar geven we onze prioriteit aan? Voor Progressief Bernheze staan drie pijlers daarbij rotsvast overeind: voldoende woningen voor iedereen, solidariteit en bestaanszekerheid en tot slot een groene, duurzame en biodiverse leefomgeving en toekomst
Voorzitter, wonen is een grondrecht. Of het nu gaat om starters die een eigen toekomst willen opbouwen, jonge gezinnen die meer ruimte zoeken, of senioren die kleiner willen gaan wonen: de woningnood raakt al onze dorpen.
Juist daarom schrikken wij van het voorstel om voor Loosbroek en Vorstenbosch een lagere norm voor sociale huur te hanteren en dat elders te compenseren. Juist in onze kleinere dorpen moeten mensen in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven. Doen we dat niet, dan dreigen vitale dorpen te veranderen in eenzijdige, vergrijsde enclaves. Daarom kunt u van onze hand een amendement verwachten om het uitgangspunt van minimaal 30% sociale huur in álle kernen van Bernheze te borgen.
En voorzitter, ook ons buitengebied en onze natuur vragen om daadkracht. De biodiversiteit holt achteruit en het klimaat wacht niet op beleidsnota’s. In de programmabegroting zien we heus wel ambities terug op dit gebied, maar de aanpak is te reactief. Herstel van bomenkap, houtwallen en bermen blijft in de praktijk steken in traag, regulier onderhoud. Herplant blijft uit en verdwenen groen keert nauwelijks terug. En dan heb ik het nog alleen maar over groen wat er al ís. Laat staan dat we in het tempo vergroenen dat nodig is om onze leefomgeving koel, en onze wereld gezond te krijgen.
Het roer moet om: het tempo en de kwaliteit moet omhoog. Daarom kunt u van ons ook een motie verwachten voor krachtig groenherstel. We roepen het college bovendien op om perceeleigenaren actief te betrekken en bij aanbestedingen nadrukkelijk te kiezen voor regionale binding, lokale bodemkennis en korte aanrijtijden. Echte betrokkenheid bij onze regio levert de beste kwaliteit van onze natuur op.
Ons derde aandachtspunt is bestaanszekerheid. Want een sterke, veerkrachtige samenleving begint bij rust en zekerheid. We zien dat de kosten in het sociaal domein en de jeugdzorg toenemen, maar voor Progressief Bernheze mag bezuinigen op mensen die steun het hardst nodig hebben, nooit de uitweg zijn.
Wij blijven strijden voor sterke, toegankelijke voorzieningen, een bloeiend verenigingsleven en laagdrempelige hulpverlening. Zorg en ondersteuning horen dicht bij de mens georganiseerd te zijn, gebaseerd op vertrouwen in plaats van wantrouwen en regeldruk.
Tot slot, voorzitter, kondig ik namens Progressief Bernheze nog een laatste motie aan, over de heffingssystematiek van de toeristenbelasting. Het huidige vaste nachttarief per persoon belast een gast op een eenvoudige camping verhoudingsgewijs net zo zwaar als iemand in een luxe suite. Dat is scheef en onevenredig. Bernheze moet gastvrij zijn voor elke portemonnee. Daarom stellen wij voor om over te stappen op een gedifferentieerd stelsel op basis van draagkracht en proportionaliteit, inclusief een pragmatische oplossing voor de verblijfsbelasting van arbeidsmigranten. Uiteraard zorgvuldig uitgewerkt mét de lokale sector, zoals dat hoort in een gemeente die participatie serieus neemt.
Voorzitter, Bernheze is een prachtige gemeente. Maar een leefbare, sociale en groene toekomst ontstaat niet vanzelf. Dat vraagt om duidelijke keuzes. Voor betaalbare woningen in ál onze dorpen, voor herstel en uitbreiding van ons groen samen met onze eigen inwoners en ondernemers, en voor een hechte gemeenschap waarin niemand over het hoofd wordt gezien.
Dank u wel.