Op 8 maart 2026 was het Internationale Vrouwendag. Ter gelegenheid hiervan was ik uitgenodigd om vanuit mijn rol in de lokale politiek een bijdrage te leveren over vrouwen in de politiek, op een evenement in de Cultuurkapel in Vorstenbosch. Het verhaal dat ik daar verteld heb, is hieronder terug te lezen.
Als lijsttrekker van Progressief Bernheze begint mijn verhaal in de arena van de lokale politiek. En laten we eerlijk zijn: die arena is gebouwd door mannen en voor mannen. De gemeenteraad is een plek van vergaderingen die rond kinderbedtijd beginnen en soms tot diep in de nacht uitlopen. Het is een planning die totaal geen rekening houdt met het ‘spitsuur’ van een jong gezin.
Het stelsel is simpelweg niet ontworpen voor iemand die om 17:00 uur een bord sperziebonen in een kleuter moet schuiven of die ’s ochtends eerst à la wereldkampioenschappen bull-riding twee vlechtjes probeert te maken, nog voordat de eerste werkbespreking begint. Om nog maar niet te spreken over de hoeveelheid voorbereidend werk die je thuis doet, terwijl je tegelijkertijd met een chronisch slaaptekort kampt én ook gewoon een fulltime baan hebt of nog mantelzorgtaken uitvoert. Het is een wereld waarin ‘aanwezigheid’ gelijkstaat aan ‘invloed’ en dus moet je er bij zijn. En dat betekent dat je als vrouw en moeder altijd een achterwacht nodig hebt. En zolang de structuren ongewijzigd blijven, blijft de politiek een plek waar vrouwen met jonge kinderen 2-0 achter staan voordat het debat überhaupt is begonnen.
Een grappig, maar tegelijkertijd schrijnend voorbeeld is, dat ik als enige vrouw in de commissie over ruimte en leefbaarheid zit, tussen verder allemaal mannen. Dat is een commissie waar bijvoorbeeld veel bouwplannen besproken worden, en het summiere groepje vrouwen dat in de Raad zit, kiest toch vaak voor de commissie over maatschappij en zorg. En ik neem dus deel aan Ruimte en Leefbaarheid. En de voorzitter opent bijna zonder uitzondering de vergadering elke cyclus weer met ‘goedenavond heren’. Dat zegt volgens mij genoeg.
Mijn generatie vrouwen is opgegroeid met een prachtige belofte. ‘Je kunt alles worden wat je wilt’ werd er tegen mij verteld. ‘Ga studeren, wees ambitieus, breek dat glazen plafond.’ We werden klaargestoomd voor een gelijkwaardig huwelijk en een glansrijke carrière. Wíj moesten het eigenaarschap zelf grijpen. We leerden dat de rollen van onze moeders – die vaak thuis bleven of parttime werkten – tot het verleden behoorden, als je dat wilde.
Maar terwijl wij meisjes leerden hoe we de wereld konden veroveren, werden de jongens van onze generatie vaak nog opgevoed in dat traditionele nest. Zij zagen een vader die na een werkdag aanschoof bij het avondeten en een moeder die de rest van de week de onzichtbare motor van het huishouden was. Wij zijn opgevoed met een nieuwe droom; zij zijn opgevoed met een oud voorbeeld.
En daar wringt de schoen. We willen van mannen dat ze een rol vervullen waar ze nooit op zijn voorbereid. Wij ‘overvallen’ de moderne man nu met de eis tot gelijkwaardigheid in zorg en huishouden, terwijl hun interne blauwdruk nog steeds zegt dat werk prioriteit nummer één is. En wij willen een plek aan tafel terwijl zij nog met plezier alle stoelen bezet houden.
Het resultaat? Vrouwen die ‘alles’ doen, maar zich tegelijkertijd overal tekort voelen schieten. We proberen te functioneren in een mannelijk systeem terwijl we thuis de kar trekken in een tempo dat onze partners soms niet eens kunnen bijbenen omdat ze de ‘antenne’ voor zorgtaken nooit hebben hoeven ontwikkelen. En daarom is er bij veel vrouwen geen ruimte over om politiek actief te worden.
Er is in de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor discussies over genderrollen. En dat is iets moois, want dat biedt ruimte voor een gesprek en dus voor verandering. Maar het gaat de verkeerde kant op wat mij betreft. Toen de jongere Kelly aangemoedigd werd om het glazen plafond te doorbreken, vond ik dat iets krachtigs. Maar in de hedendaagse discussie leerde ik recent een nieuw woord: heterofatalisme. Deze term beschrijft de gelaten, pessimistische overtuiging dat ongelijke genderverhoudingen of patriarchale structuren onvermijdelijk zijn en niet kunnen worden veranderd. En ik vind dit eigenlijk een heel moedeloos woord. Want het klinkt als een soort berusting in disfunctionele patronen. Sterker nog, het draagt bij aan het normaliseren van ongelijkheid en het gebrek aan actie ondernemen.
En dat is denk ik precies waarom ik het zó belangrijk vind om lijsttrekker te zijn in de lokale politiek. Waarom zou je als vrouw in die mannenwereld stappen als het eigenlijk gewoon niet te doen is? Omdat ik idealen heb. Omdat ik geen berusting wil in ongelijkheid, maar juist wél actie wil ondernemen. Omdat representatie de enige weg naar verandering is. Als wij er niet gaan zitten en er niet om vragen, worden de randvoorwaarden nooit aangepast. Als wij er niet zitten, worden plannen besproken vanuit een mannenperspectief en worden de voorzieningen en het gedachtegoed in onze samenleving nooit gunstiger voor vrouwen. Als wij er niet zitten, blijft de norm de norm.
We moeten daar zitten om de deur open te zetten voor de generatie na ons. Ík moet daar zitten om de deur open te zetten voor mijn dochter, wiens haren ik nu met gevaar voor eigen leven probeer te vlechten, maar waarvoor ik droom van een wereld waarin ze écht alles kan bereiken wat ze wil. En we moeten daar zitten om te laten zien dat een vrouw met een jong gezin niet lastig is, maar een essentiële stem aan tafel. Wij brengen een perspectief mee dat de raadszaal heel hard nodig heeft: de realiteit van het dagelijks leven. En de vertegenwoordiging van een hele grote groep inwoners: vrouwen!
Vrouwen zijn niet het probleem. Het systeem is het probleem. En de enige manier om dat systeem te kraken, is door er met z’n allen middenin te gaan staan. Ook als het onhandig is, ook als het schuurt, en ook als de vergadering pas om 00:00 uur is afgelopen. Doet u mee? U kunt 18 maart alvast helpen om het verschil te maken. Dan zijn de gemeenteraadsverkiezingen en ik nodig u allen uit om op een vrouw te stemmen.
